دولت سیزدهم چه اینترنتی را تحویل دولت بعدی می‌دهد؟
کارشناسان نیز از کارنامه غیرقابل قبول این دولت در حوزه آی‌تی می‌گویند و به اعتقاد آنها با شرایط فعلی در توسعه و تسهیل دسترسی به تکنولوژی‌های ارتباطی به اوایل دهه ۹۰ بازگشته‌ایم.
معاون وزیر ارتباطات در دولت دوازدهم نیز معتقد است با اینکه هر دو دولت دوازدهم و سیزدهم در سطح انتظارات جامعه عمل نکردند، اما به دلیل شعارهای بدون پشتوانه کارشناسی و عملیاتی دولت سیزدهم، میزان نارضایتی مردم از این دولت بیشتر بوده است.
برگشت وضعیت اینترنت به دهه ۹۰
وزیر ارتباطات دولت سیزدهم مسوولیت خود در این وزارتخانه را با وعده‌های تکمیل شبکه ملی اطلاعات، حمایت از حقوق کاربران در فضای مجازی و توسعه صنعت فضایی شروع کرد. حالا او با گذشت سه سال معتقد است که در این مدت فقط به دنبال توسعه سرعت و کیفیت زیرساخت‌های ارتباطی از جمله اینترنت بوده و توانسته است کاستی‌های موجود را رفع کند. این در حالی است که به اعتقاد کارشناسان با عملکرد دولت سیزدهم در سرعت و کیفیت از تکنولوژی‌های ارتباطی به‌خصوص اینترنت به دوران قبل از دهه ۹۰ برگشته‌ایم.
عیسی زارع‌پور در تابستان سال ۱۴۰۰ ادعا کرد که قرار نیست با تکمیل شبکه ملی اطلاعات، دسترسی کاربران به شبکه جهانی اینترنت قطع شود، اما نه تنها به این وعده عمل نشد، بلکه همزمان با فعالیت دولت سیزدهم طرح صیانت با وجود انتقادات و مخالفت‌ها به صورت چراغ خاموش اجرا شد. در همین راستا، اینستاگرام، واتس‌اپ و گوگل‌پلی فیلتر شد و این موضوع بیش از ۸۰ درصد ایرانی‌ها را مجبور به استفاده از فیلترشکن کرد.
وزیر ارتباطات در اظهارات اخیر خود باز هم شرایط وخیم سرعت و کیفیت اینترنت را تکذیب و تاکید کرده که این وزارتخانه صرفا به‌دنبال توسعه است، نه اختلال و پیشرفت ۶۰ درصدی تکمیل پروژه فیبر نوری را نیز از افتخارات خود اعلام می‌کند. منظور زارع‌پور از توسعه زیرساخت، فیبر نوری است که به‌گفته او، تا امروز برای ۷.۵ میلیون خانوار پوشش فیبر نوری ایجاد شده است.
این در حالی است که پروژه اصلی وزیر ارتباطات با انتقاداتی مبنی بر نرخ پایین اتصال، هزینه‌بر بودن، انحصار در مجوز و قابل دسترس نبودن برای عموم مردم مواجه است و پاسخ او به این انتقادات این است که «سیاست ما این بود که در گام اول این طرح پوشش را به‌اندازه مشخصی برسانیم و بعد تبلیغ و تحریک تقاضا را انجام دهیم؛ چون تا وقتی سرویس وجود نداشته باشد، تبلیغ آن نمی‌تواند موثر باشد.»
اما مرکز پژوهش‌های مجلس در گزارش اخیر خود مطرح کرد که با وجود اتصال ۷.۵ میلیون خانوار به شبکه فیبر نوری، صرفا بیش از ۵۰۰هزار مکان اداری، تجاری و مسکونی در حال استفاده از خدمات اتصال تار(فیبر) نوری به شیوه‌های مختلف هستند. بازوی پژوهشی مجلس همچنین رشد ۳۰۰ درصدی نقاط اتصال فیبر نوری در سال جاری را هم واقع‌بینانه ندانست.
همچنین امیر ناظمی، معاون وزیر ارتباطات در دولت دوازدهم نیز معتقد است که زیرساخت‌های توسعه‌یافته در دولت فعلی عملیاتی نشده و دلیل آن می‌تواند این باشد که مشتری ندارد یا توانایی نهایی‌سازی آنها وجود نداشته است.
او مطرح می‌کند که برای ارزیابی هر دولتی از جمله دولت سیزدهم در حوزه فناوری اطلاعات باید وضعیت شش زیرفصل این حوزه را بررسی کرد. ناظمی با بیان این مطلب دسترسی به اینترنت آزاد را یکی از زیرفصل‌های مهم حوزه آی‌تی تعریف می‌کند و در خصوص سرگذشت آن در دولت سیزدهم توضیح می‌دهد: «فیلترینگ دو بعد داخلی و خارجی دارد. در حالی‌که دولت قبلی موردی از شکایت از نهادهای دولتی نداشت، در دولت سیزدهم شاهد فیلترینگ ناشی از شکایت دولتی بودیم. در فیلترینگ خارجی نیز دو شبکه اجتماعی بین‌المللی اینستاگرام و واتس‌اپ فیلتر شد.»
این پژوهشگر در ادامه صحبت‌های خود افزایش زیرساخت‌های ارتباطی همچون پهنای باند در دولت سیزدهم را نامناسب ارزیابی می‌کند و به اعتقاد او، در این زمینه مراکز داده و تبادل، تغییرات و پیشرفتی نسبت به قبل نداشته‌اند. ناظمی همچنین به «دنیای اقتصاد» درباره توسعه خدمات بر بستر اینترنت می‌گوید: «ایجاد و گسترش کسب‌وکارها یکی از بخش‌های این حوزه است که در دولت سیزدهم شاهد شکل‌گیری کسب‌وکار جدیدی نبوده‌ایم. حتی استارت‌آپ‌های فعال نیز با چالش‌ها و محدودیت‌های متعددی در مسیر رشد مواجه شدند.»
مرضیه ادهم، کنشگر اینترنت نیز معتقد است که اگر دولت سیزدهم ادعا می‌کند که وضعیت سرعت و کیفیت اینترنت بهتر شده است، باید برای مردم قابل تجربه و راستی‌آزمایی باشد. او با اشاره به رتبه پایین ایران از نظر سرعت و کیفیت اینترنت در دو گزارش انجمن تجارت الکترونیک به «دنیای اقتصاد» توضیح می‌دهد: «در طول فعالیت دولت سیزدهم هیچ‌گونه افزایشی در پهنای باند نداشتیم. از سوی دیگر، با فیلترینگ گسترده اینترنت در این دولت، مصرف فیلترشکن‌ها نیز رشد قابل توجهی پیدا کرد و طبق آمارها، حدود ۶۰ میلیون ایرانی از فیلترشکن استفاده می‌کنند.»
به اعتقاد این کارشناس، با شرایط نامساعد سرعت و کیفیت اینترنت در دولت سیزدهم، به اوایل دهه ۹۰ برگشتیم.» ادهم تنها نقطه قوت دولت سیزدهم را توسعه فیبر نوری می‌داند و در این خصوص توضیح می‌دهد: «با اینکه توسعه فیبر نوری اقدام مثبتی در افزایش سرعت و کیفیت اینترنت است، اما بر اساس آمارها، همچنان اینترنت ۴G و اینترنت همراه رتبه اول را در دسترسی به اینترنت دارند و هنوز فیبر نوری به‌صورت رایج در دسترس عموم قرار ندارد که دلیل آن به هزینه‌های بالا، انحصار مجوز و نرخ پایین اتصال آن برمی‌گردد.»
پسرفت در دولت الکترونیک؟
از سوی دیگر، تحقق دولت الکترونیک یکی از وعده‌های جدی وزیر ارتباطات در دولت سیزدهم بوده است و او در این رابطه اعلام کرده است که ۹۹ درصد دستگاه‌ها به پنجره هوشمند خدمات دولت متصل شده‌اند و در حال حاضر ۵۰۰ خدمت به‌صورت هوشمند به مردم ارائه می‌شود. این در حالی است که به اعتقاد امیر ناظمی، تعداد سرویس‌های الکترونیکی دولت نه تنها رشد نداشته، بلکه کاهش هم یافته است. همچنین اتاق بازرگانی تهران در گزارش اخیر خود مطرح کرد که تفسیر اشتباه از دولت الکترونیک در ایران منجر به تعدد سامانه‌ها شده است؛ زیرا در مسیر تحول دیجیتال، فرآیندها همچنان به صورت دستی و اصلاح‌نشده باقی مانده و تنها در قالب پلتفرم‌های الکترونیک ارائه شده است.
حمایت از حقوق کاربران در فضای مجازی وعده دیگر زارع‌پور است، اما با این وجود در یک سال اخیر داده‌ای از مردم نبود که در فضای اینترنت منتشر شود و حریم خصوصی آنها را از بین نبرد. در این رابطه، دولت سیزدهم دستورالعمل حفاظت از حریم خصوصی کاربران را تدوین و ابلاغ کرد که تاکنون با وجود اتمام مهلت‌ها، گزارشی از اجرای این دستورالعمل منتشر نشده است. معاون وزیر ارتباطات در دولت دوازدهم با اشاره به این موضوع می‌گوید: «دولت سیزدهم در زمینه حفظ امنیت اطلاعات و داده‌های کاربران ایرانی نیز موفق عمل نکرده و مقررات‌گذاری مناسبی نیز در این رابطه نداشته است.»
با این اوصاف، در حالی که دولت سیزدهم روزهای پایانی خود را سپری می‌کند، اما کارنامه چندان مثبتی از عملکرد خود به جا نگذاشته است و در این خصوص کارشناس‌ها توصیه‌هایی برای دولت بعدی دارند. امیر ناظمی، معاون وزیر ارتباطات در دولت دوازدهم، در این رابطه معتقد است که بزرگ‌ترین درس دولت جدید از دولت سیزدهم باید این باشد که تیم اجرایی به‌خصوص تیم وزارت ارتباطات با ایده‌های استراتژیک و کارشناسی عمل کنند و تعامل با بخش خصوصی را سرلوحه تصمیمات خود قرار دهند. او با بیان اینکه اکوسیستم استارت‌آپی کشور تیم وزارت ارتباطات در دولت سیزدهم را تیمی نمی‌دانست که صدای آنها را به گوش حاکمیت برساند، می‌گوید: «در کل نمی‌توان نمره قابل قبولی به عملکرد این دولت در حوزه فناوری اطلاعات داد. البته با اینکه هر دو دولت دوازدهم و سیزدهم در سطح انتظارات جامعه عمل نکردند، اما به دلیل شعارهای بدون پشتوانه نظری دولت سیزدهم میزان نارضایتی مردم از این دولت بیشتر بوده است.»
از سوی دیگر، این روزها که بازار وعده و وعیدهای رنگارنگ داغ است و نامزدهای ریاست‌جمهوری در حوزه‌های مختلف وعده می‌دهند، اما کاندیداها تا اینجای این کار هیچ اشاره دقیقی نکرده‌اند که دولت تا چه حدی می‌تواند جلوی محدودیت‌ها و فیلترینگ سرویس‌های مختلف را بگیرد. حتی عیسی زارع‌پور، وزیر فعلی ارتباطات، خطاب به نامزدها اعلام کرد که وعده رفع فیلترینگ ندهند، زیرا این موضوع در حیطه اختیارات دولت نیست. مرضیه ادهم، کنشگر اینترنت نیز به همین نکته اشاره می‌کند و به اعتقاد او دسترسی به اینترنت آزاد در ایران به تغییرات سیاست‌های کلان و بالادستی نیاز دارد.
منبع:دنیای اقتصاد
ناترازی بنزین حل شد
امیرعلی ابوالفتح در گفت‌وگو با فراز
پیامد درخواست عجیب دانشگاه علوم پزشکی از بانک‌ها
- تازه‌ها
- پربازدیدها
یک نماینده مجلس به فراز گفت:
گفت‌وگوی فراز با سخنگوی صنعت آب کشور
گزارش تصویری اختصاصی فراز از مراسم بدرقه رهبر جان‌فدا
علی باقری دبیر کل حزب اطلاح‌طلب «عهد» در گفتگو با فراز: