قیمت خیار و کاهو چرا نجومی شد؟

این روزها میوه نیز جزو کالاهایی شده که نه بر اساس عرضه و تقاضا یا تغییر فصل بلکه بر اساس تورمی که در اقتصاد وجود دارد دچار تغییر نرخ می‌شود و چندان نمی‌توان با الگوی سال‌های گذشته برنامه‌ریزی کرد که کالایی دچار کاهش یا افزایش قیمت خواهد شد و هر روز بیش از روز گذشته باید منتظر افزایش قیمت آن باشیم.  

براساس مشاهدات میدانی ایسنا از بازار، عرضه خیار و کاهو به بازار نسبت به ماه گذشته افت ۵۰ درصدی داشته ؛ به طوری که این امر منجر به افزایش ۵۰ درصدی قیمت‌ها شده است. به‌طور مثال قیمت هر کیلو خیار در میدان مرکزی تره‌بار بین ۴۰ تا ۵۰ هزار تومان است، البته این مساله برای کاهو هم صدق می‌کند و عرضه آن را نیز به یک‌سوم کاهش داده است؛ به طوری که قیمت آن در میدان مرکزی تره‌بار به ۴۰ تا ۵۰ هزار تومان رسیده ولی در خرده فروشی و سایت های فروش به ۱۳۵ هزار تومان هم می‌رسد.  

افزایش قیمت خیار درحالی رقم خورده است که قیمت عمده‌فروشی خیار گلخانه‌ای تا ماه پیش بین ۱۵ تا ۳۰ هزار تومان در نوسان بود، اما اکنون در بازار میوه و تره بار به ۵۰ هزار تومان رسیده و در خرده ‌فروشی‌ها، این قیمت تا ۱۳۵ هزار تومان هم درنوسان است که این رقم در مقایسه با سال گذشته حدوداً ۲ تا ۳ برابر سال گذشته افزایش پیدا کرده است.  

قیمت کاهو نیز که تا ماه گذشته در میدان مرکزی میوه و تره‌بار بین ۳۰ تا ۳۵ هزار تومان بود اکنون به هر کیلو ۷۵ تا ۱۲۷ هزار تومان نیز رسیده که نسبت به سال گذشته افزایش قیمت بسیار چشمگیری داشته است.  

در این میان الگوی خرید مردم نیز بسیار تغییر کرده است. به سراغ مردم رفتیم که همه می‌گفتند اگر در گذشته می‌توانستند یک کیسه میوه خریداری کنند امروز به چند عدد مصرف روزانه ختم می‌شود. روزی روزگاری میوه و سبزیجات جزو اقلامی بود که مصرف آن در سبد غذایی چندان فرهنگ‌سازی نشده بود؛ فراوانی و ارزانی بود اما امروز که نیاز آن، با گرانی گوشت و حبوبات بیش از گذشته احساس می‌شود میوه و سبزیجات نیز مسیر تبدیل شدن به کالای لوکس را طی می‌کنند.

میوه فروشان نیز ناراضی از شرایط موجود می‌گفتند، بازار میوه و سبزیجات دیگر همچون سابق گرم نیست. میزان ضایعات افزایش یافته و در برخی مواقع برای هدر نرفتن محصولات مجبور به فروش آن ها حتی زیر قیمت خرید هستیم که عملا سودی هم برای ما ندارد و به نوعی معامله دو سر باخت است چون مصرف‌کننده نیز کالای با کیفیتی خریداری نمی‌کند و صرفا چون قیمت پایین‌تری دارد و می‌خواهد از سفره‌اش حذف نشود میخرد و مصرف می‌کند.

اسدالله کارگر - رئیس اتحادیه میوه‌فروشان - درباره دلیل این افزایش قیمت‌ها، با اشاره به تغییرات فصلی گفت: قیمت میوه در پاییز نسبت به بهار خیلی مناسب‌تر است، اما باید شرایط مساعد شود. در دوره‌ای نوبرانه داریم و بعد محصول به انبوه می‌رسد، که طبیعی است قیمت‌ها متعادل شود، اما متاسفانه امسال حتی در اوج تابستان هم این اتفاق نیفتاد.

او افزود: گرانی که الان اتفاق افتاده، به شکلی است که مردم دیگر نمی‌توانند به راحتی میوه بخرند و مجبورند فقط دو سه دانه تهیه کنند. در حالی که میوه باید ارزان باشد. مردم همیشه میوه را نسبت به سایر کالاها ارزان‌تر به دست می‌آوردند، اما بنا به تورم حاشیه‌ای، این تعادل به هم خورده است. این گرانی صرفاً مربوط به خود میوه نیست، بلکه ترکیبی از شرایط اقتصادی و تورم عمومی، گرانی کود، بذر، کارگر و... است که بر قیمت میوه هم اثر گذاشته است.

تاثیر روزانه بر سبد مصرف مردم

رئیس اتحادیه میوه‌فروشان با تأکید بر نقش ویژه میوه در زندگی روزمره مردم اظهار کرد: میوه کالایی است که هر روز مردم با آن سر و کار دارند، به همین دلیل گرانی آن بیشتر به چشم می‌آید. در حالی که همه اجناس گران شده‌اند، اما درصد افزایش قیمت میوه بالاتر است و مردم آن را بیشتر حس می‌کنند. برای مثال محصولی مثل خیار یا کاهو به دلیل شرایط کاشت و برداشت دچار نوسان می‌شود، اما این نوسان به تنهایی دلیل کافی برای گرانی نیست.

کارگر در ادامه گفت: بخشی از گرانی‌ها به صادرات مربوط می‌شود. طبق گزارش‌های شفاهی که دریافت کردم، صادرات هم اتفاق افتاده و مطمئناً بر قیمت داخلی تأثیرگذار بوده است.

احتمال تکرار بحران پیاز و سیب‌زمینی

او درباره احتمال تکرار مشکلات سال گذشته در زمینه پیاز و سیب‌زمینی با آغاز فصل سرما گفت: آن اتفاقی که پارسال افتاد، معمولاً چند سال یک‌بار رخ می‌دهد. امیدوارم امسال چنین مشکلی پیش نیاید، اما لازمه آن برنامه‌ریزی دقیق در بخش کشاورزی است. متاسفانه پیش‌بینی‌های لازم انجام نمی‌شود و وقتی یک محصول کمیاب می‌شود، تقاضا افزایش پیدا می‌کند. حتی در مناطق مرزی کشور هم خرید با دلار انجام می‌شود که عرضه داخلی را کاهش می‌دهد.

نبود حمایت از کشاورزان؛ ریشه اصلی بحران

کارگر در پایان با انتقاد از نبود حمایت کافی از کشاورزان گفت: یکی از مشکلات اساسی این است که کشاورزان حمایت نمی‌شوند. اگر مرجعی باشد که به کشاورز تضمین دهد در صورت مشکل فروش، محصولش را با قیمت مناسب خریداری می‌کند، دیگر شاهد این نوسانات نخواهیم بود. اما اکنون شرایط به گونه‌ای است که کشاورز یک سال محصول زیاد می‌کارد و سال بعد کمتر، چون حمایتی از او وجود ندارد.